Babiogórski Park Narodowy

Wiemy, że istnieją ssaki znoszące jaja (takie jak dziobak i kolczatka), ale są także ssaki latające. Większość z Was krzyknie natychmiast: NIETOPERZE !

Rząd nietoperzy jest jedyną istniejącą na Ziemi grupą ssaków, która przez miliony lat wykształciła umiejętność samodzielnego latania. Samodzielnego, ponieważ mogą latać niezależnie od prądów powietrznych utrzymujących nad ziemią inne ssaki. Warto pamiętać, że do latania służą nietoperzom nie tylko błoniaste skrzydła, ale także ogromne uszy. Owe uszy odgrywają ważną rolę w orientowaniu się w ciemnościach jaskiń i podczas wypraw na żer.

W czasie lotu nietoperze wydają silne sygnały dźwiękowe o bardzo wysokiej częstotliwości, które są niesłyszalne dla ucha ludzkiego. Nietoperze słyszą echa odbijane od przedmiotów napotkanych na swojej drodze lotu. Mają one tak wyrafinowaną tą technikę, że potrafią wykryć cieniutkie gałązki, druty telefoniczne a nawet ćmy, które chwytają w locie. System ten pozwala na latanie i polowanie nawet w najciemniejszą noc.

Znamy około 1000 gatunków nietoperzy i są one drugim co do wielkości rzędem ssaków po gryzoniach. Można je spotkać na całym świecie, z wyjątkiem obszarów podbiegunowych.

Na Babiej Górze występują cztery gatunki nietoperzy: gacek wielkouch, nocek wąsatek, nocek natterera i mroczek pozłocisty. Nietoperze mają wiele cech wspólnych z owadożernymi. Te dwa rzędy miały wspólnego przodka, lecz na drodze ewolucji nietoperze przeszły przez stadium, w którym posługiwały się szybowaniem, później stały się sprawnymi lotnikami rywalizującymi z ptakami. Mamy nietoperze owocożerne i owadożerne, ale budowa ich ciał jest bardzo podobna. Przednie kończyny są bardzo wydłużone, zwłaszcza cztery palce, które pełnią istotną rolę w umocowaniu błony lotnej. Kciuk jest wolnym palcem. Nietoperz używa go, gdy zwisa głową w dół lub wspina się po drzewach. Błona lotna rozciąga się pomiędzy palcami, z tyłu łącząc się z bokami ciała, tylnymi nogami i ogonem. Nietoperze owocożerne różnią się od owadożernych znacznie słabszym przystosowaniem do lotu w ciemności.

Gacek Wielkouch zamieszkujący tereny Babiej Góry żywi się bardzo pożywnymi owadami. Polują one zwykle o zmierzchu i potem znów o świcie. W nocy wiszą na gałęziach drzew i odpoczywają. W ciągu dnia tworzy wiszące grona. Żywiące się owadami nietoperze tylko kilka godzin spędzają na polowaniu i jedzeniu. Pozostały czas mogą wypoczywać.

Uwaga! Poza nietoperzami są jednak i inne ssaki latające, chociaż ich lot można porównać do lotu szybowca lub latawca. Należą do nich dwa gatunki azjatyckich lotokotów szybujących na odległość 100 m. oraz latające wiewiórki. Wszystkim tym ssakom do szybowania w powietrzu służą błony lotne. Lot ślizgowy wykorzystują one do szybkiego przenoszenia się z drzewa na drzewo.

Materiał archiwalny, Sylwia Kowalczyk