Babiogórski Park Narodowy

Babiogórski Park Narodowy powstał w 1954 roku na terenie ówczesnego województwa krakowskiego, obecnie małopolskiego. Obejmuje będące pod ochroną od 1933 północną i częściowo południową część masywu Babiej Góry, od Przełęczy Jałowieckiej do Przełęczy Lipnickiej. Został powołany Rozporządzeniem Rady Ministrów i został założony na powierzchni 16,37 km².

Pierwsze informacje o Babiej Górze pochodzą z drugiej połowy XV wieku – odnajdujemy je w „Chorographia Regni Poloniae” Jana Długosza. Prawie sto lat Babia Góra pojawiła się na mapach dzięki Marcinowi z Urzędowa, autorowi „Herbarza, czyli zielnika”. Autor wspomniał, że na terenach tych występuje wiele cennych ziół leczniczych. Rzetelny opis Babiej Góry zamieścił w „Dziejopisie Żywieckim” Andrzej Komoniecki. XIX w. to wzrost zainteresowania Babią Górą wśród badaczy (wspomina o niej m.in. Stanisław Staszic).

Historia powstania Babiogórskiego Parku Narodowego sięga jeszcze II poł. XIX wieku, kiedy Hugon Zapałowicz zachwycił się babiogórską przyrodą. To założyciel jednego z najstarszych beskidzkich schronisk – na Markowych Szczawinach, a także autor jednej z pierwszych poważnych rozpraw o przyrodzie Babiej Góry, w której opisał unikalność jej fauny i flory.

Rezerwat tzw. ścisły obejmował 1049,89 ha, a rezerwat częściowy 624,89 ha. Stworzenie Babiogórskiego Parku Narodowego wynika z licznych walorów przyrodniczych tego terenu, m.in. roślinności naskalnej i jedynych w Polsce stanowisk rogownicy alpejskiej i okrzyn jeleni. Występuje tu również piętro halne jedyne w Beskidach, a także liczne zanikające stawki osuwiskowe.

Babią Górę, zwaną też królową Beskidów, objęto w 1977 roku statusem rezerwatu biosfery i włączono do programu UNESCO-MAB „Człowiek i biosfera”. To niezwykły element krajobrazu i składnik tożsamości mieszkańców tych terenów, a także najwyższy masyw górski w Polsce poza Tatrami. W końcu starania o powiększenie terenu parku się powiodły – w 1997 roku rozporządzeniem Rady Ministrów zwiększył swoją powierzchnię do 3391,55 ha, a poza tym powstała też otulina o powierzchni 8437 ha. Do obszaru parku włączono głównie lasy należące dotychczas do Lasów Państwowych.

Babia Góra fascynuje od ponad dwóch stuleci badaczy ciekawych jej tajemnic. Zdobyła ogromną popularność wśród przyrodników, ale też przewodników, akademików, nauczycieli i turystów.

Przyrodnicza wartość Babiej Góry jest niezwykła nie tylko w Polsce, ale też w skali międzynarodowej. Obszar objęty został potrójną ochroną – uznaje się go za park narodowy (zgodnie z prawem polskim), włączono go także do sieci Natura 2000 (na podstawie przepisów obowiązujących na terenie Unii Europejskiej), a także jako jeden z pierwszych obszarów na świecie zyskał status rezerwatu biosfery (decyzją UNESCO-MaB).

Wikipedia o parku